Nie od dziś wiadomo, że mikrobiota jelitowa pełni wiele ważnych funkcji w naszym organizmie, nieograniczających się wyłącznie do trawienia i wchłaniania składników odżywczych w układzie pokarmowym. Wychodzi poza niego, wpływając na funkcjonowanie mózgu, płuc, a także skóry. Dbanie o mikrobiotę staje się jednym z filarów profilaktyki zdrowotnej, oprócz odpowiedniej diety i regularnej aktywności fizycznej. Są bakterie, które mają więcej możliwości. Dlatego w pro- i postbiotykoterapii mówi się o właściwościach poszczególnych szczepów.

Tak jest i z Akkermansią muciniphilą. Mówiąc o niej myślimy o szczepie MucT, który został najlepiej przebadany. Dlaczego jest dostępny pasteryzowany, a nie żywy? Po pierwsze – nie jest „łatwy” w hodowli poza naszym organizmem, gdyż upodobał sobie warunki beztlenowe. Po drugie – pasteryzacja pomaga zachować to, co najważniejsze w jego działaniu – białko Amuc_1100. Zainteresowanie Akkermansią wzrosło, gdy odkryto, że jej ilość wzrasta u osób „zdrowo starzejących się” (np. u stulatków z rejonów śródziemnomorskich), a jej braki są widoczne u osób, u których starość wiąże się z chorobami – tłumaczy prof. dr hab. n. med. Ewa Stachowska.

Healthy ageing

Co to znaczy zdrowo się starzeć? Do tej pory przekonywano nas, że dzięki pewnym działaniom (czy produktom) można w ogóle się nie poddawać temu procesowi. Dziś porzuca się koncepcję anty ageing na rzecz zachowania zdrowia i urody przez długie lata, czyli healthy ageing. Niezdrowe starzenie się to m.in. zmniejszona aktywność fizyczna, zaburzenia kardiometaboliczne, pogorszenie funkcji poznawczych, migrena, zmniejszona gęstość kości, otyłość, zespół metaboliczny, przewlekła choroba nerek i wczesna śmiertelność. Co je łączy? Przewlekły stan zapalny, do którego przyczynia się m.in. nieszczelna bariera jelitowa. Droga do niej prowadzi przez mikrobiotę. Jest ona ważnym elementem wzmacniającym barierę. Komensalne bakterie jelitowe są niczym strażnicy broniący organizm przed bakteriami chorobotwórczymi, toksynami i antygenami pochodzącymi z jelit. Kiedy jednak szeregi bakterii są przetrzebione przez wysokoprzetworzoną dietę, stres czy leki, nasza bariera nie jest wystarczająco chroniona.

Oś jelito-mikrobiota-skóra

Zdrowa skóra to jeden z priorytetów w medycynie estetycznej. W nauce mówi się o sieci powiązań między skórą a jelitami, z ważnym pośrednikiem pomiędzy narządami, jakim jest mikrobiota jelitowa. Często choroby jelit uwidaczniają się na twarzy w postaci alergicznych odczynów, wyprysków czy zanieczyszczeń. Do skóry mogą nie docierać też składniki odżywcze nabywane wraz z pokarmem, gdyż ich wchłanianie w przewodzie pokarmowym może być zaburzone. Zadbanie o dietę i równowagę mikrobiologiczną w jelicie może przełożyć się jednak na proces odwrotny: widoczną poprawę stanu skóry.

Akkermansia muciniphila MucT to bakteria, która bytuje w pobliżu bariery jelitowej i szczególnie dba o jej szczelność. Metabolizuje mucyny, które są głównym składnikiem śluzu pokrywającego nabłonek jelitowy. Potocznie można powiedzieć, że jest jak peeling dla nabłonka: „złuszcza” starą mucynę i przyczynia się do jej odnowy. W jednym z badań wykazano, że ma zdolność naprawy już uszkodzonej bariery, a robi to m.in. przez białko Amuc_1100. Co więcej, Akkermansia nie tylko zapobiega stanom zapalnym, ale także oddziałuje na wytwarzanie w jelitach związków, które mają udowodnione działanie przeciwstarzeniowe. Należą do nich, m.in. spermidyna, 2-hydroksymaślan, krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA) czy witamina E – wyjaśnia prof. dr hab. n. med. Ewa Stachowska.

Otyłość chorobą o podłożu zapalnym

Powiązań pomiędzy Akkermansią a stanem naszego zdrowia jest o wiele więcej. Zauważono, że ludzie posiadający więcej tej bakterii, są szczuplejsi i nie mają zaburzeń metabolicznych, takich jak cukrzyca typu 2, insulinooporność czy otyłość. Są to choroby, w których bariera jelitowa jest naruszona, a w organizmie rozprzestrzenia się stan zapalny. Czy można odwrócić sytuację, zwiększyć ilość bakterii i poprawić swoją gospodarkę lipidową i węglowodanową? Sprawdzili to naukowcy z Belgii w 2019 roku. Do badania namówili osoby z problemami metabolicznymi, które miały wdrożyć suplementację pasteryzowaną Akkermansią muciniphilą MucT, nie zmieniając swojego dotychczasowego (niezbyt zdrowego) stylu życia. Trzy miesiące stosowania postbiotyku przełożyły się na doskonałe wyniki: zmniejszoną insulinooporność, redukcję masy ciała oraz korzystny wpływ na metabolizm tłuszczy (zmniejszenie stężenie cholesterolu całkowitego i trójglicerydów w osoczu).

Trendy w biznesie medycznym

Czy terapie healthy ageing oparte na uzupełnieniu brakującej Akkermansii mogą być wsparciem dla medycyny estetycznej? O tym będą rozmawiać uczestnicy konferencji „MediEst 360°. Trendy w biznesie medycznym”, która odbędzie się już 10 stycznia w hotelu Courtyard by Marriott Szczecin City i jest organizowana przez Fundację MediSzczecin. Uczestnicy porozmawiają o najnowszych praktykach marketingowych w biznesie medycznym oraz o uzupełnianiu terapii gabinetowej domową suplementacją. Jesteś zainteresowany konferencją? Skontaktuj się z Fundacją MediSzczecin (www.mediszczecin.pl).